Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πνευματικός αγώνας.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πνευματικός αγώνας.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

03 Νοεμβρίου 2024

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς:" Το πνεύμα του κόσμου φτιάχνει λύκους από πρόβατα, ενώ το πνεύμα του Θεού, αντιθέτως, φτιάχνει πρόβατα από λύκους".

 
Το πνεύμα του κόσμου φτιάχνει λύκους από πρόβατα, ενώ το Πνεύμα του Θεού, αντιθέτως, φτιάχνει πρόβατα από λύκους
Άγιος Νικόλαος (Βελιμίροβιτς) Επίσκοπος Αχρίδος
Ημείς δε ου το πνεύμα του κόσμου ελάβομεν, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού, ίνα είδωμεν τα υπό του Θεού χαρισθέντα ημίν. (Α’ Κορινθ. 2,12)
Αδελφοί, το πνεύμα αυτού του κόσμου είναι το πνεύμα της υπερηφάνειας και της σκληρότητας, ενώ το Πνεύμα του Θεού είναι το Πνεύμα της πραότητας και της ευγένειας. Ο Απόστολος του Θεού βεβαιώνει πώς όσοι ακολουθούν τον Χριστό δεν έλαβαν το πνεύμα του κόσμου τούτου, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού, πού εκχέεται από τον Θεό Πατέρα, ως άρωμα ανθέων ηδύπνοο, ως ευωδία ευωχίας, καθιστώντας την ρωμαλέα, φωτεινή, ειρηνική, ευγνώμονα και χαρίεσσα.
Οι άνθρωποι είναι εκ φύσεως πράοι και ευγενικοί. Γράφει ο Τερτυλλιανός: «Η ψυχή του ανθρώπου είναι από τη φύση της χριστιανική», αλλά όμως γίνεται ευερέθιστη και οργίζεται από το πνεύμα του κόσμου τούτου. Το πνεύμα του κόσμου φτιάχνει λύκους από πρόβατα, ενώ το Πνεύμα του Θεού, αντιθέτως, φτιάχνει πρόβατα από λύκους.
Ο Απόστολος προσθέτει ακόμη ότι λάβαμε το Πνεύμα του Θεού, ίνα είδωμεν τα υπό του Θεού χαρισθέντα ημών (Α’ Κορινθ. 2,12)• ώστε να διακρίνουμε τί εντός μας είναι από τον Θεό και τί δεν είναι άπ’ Αυτόν και να αισθανθούμε την γλυκύτητα πού άπ’ Αυτόν προέρχεται και την πικρή γεύση εκείνου πού δεν προέρχεται από τον Θεό, αλλά απ’ το πνεύμα του κόσμου τούτου.
Όσο ο άνθρωπος παραμένει έξω από την φύση του, ή και χαμηλότερα από την φύση του, αντιλαμβάνεται την πικρία ως γλυκύτητα και την γλυκύτητα ως πικρία. Αλλ’ όταν επιστρέφει διά του Αγίου Πνεύματος στην αληθινή φύση του, τότε διακρίνει την γλύκα ως γλυκύτητα και την πίκρα ως πικρία.
Ποιος μπορεί να επιστρέφει τον άνθρωπο στον Θεό; Ποιος μπορεί να τον θεραπεύσει από την δηλητηριώδη και εφάμαρτη πικρία; Ποιος μπορεί να τον διδάξει να διακρίνει διά της εμπειρίας την γλυκύτητα από την πικρία;
Ουδείς άλλος, παρεκτός το Πνεύμα το εκ του Θεού.
Επομένως ας προσευχηθούμε, αδελφοί μου, στον Θεό να καταπέμψει σ’ εμάς το Άγιο Πνεύμα, όπως το έστειλε στους Αποστόλους Του και στους αγίους. Όταν το Άγιο Πνεύμα εισέλθει σ’ εμάς, τότε έχει έλθει σ’ εμάς η Βασιλεία του Θεού στην οποία βρίσκεται κάθε γλυκύτητα, αγαθοσύνη, φαιδρότης, φως, λεπτότητα και Χάρις.
Ω! Παράκλητε, το Πνεύμα της λεπτότητος και της πραότητος, έλα και σκήνωσε μέσα μας.
Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις εις τούς αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Από το βιβλίο του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ο Πρόλογος της Αχρίδος, Μάιος,


26 Ιουλίου 2024

+Γέροντας Θαδδαίος Βιτόβνιτσας: “Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι η αγάπη”.

 
Γέροντας Θαδδαίος Βιτόβνιτσας: “Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι η αγάπη”.
Ερώτηση: Θά θέλαμε νά μας πείτε κάτι γιά τόν πατέρα Αμβρόσιο, τόν πρώτο σας πνευματικό;
Πατήρ Θαδδαίος: Ό αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος δίδασκε αυτό, πού ό ίδιος είχε διδαχθεί από τους γέ­ροντες του, δηλαδή ότι ό Κύριος ζητάει από μας νά έ­χουμε αγάπη. Αυτήν τήν αγάπη τήν είχε ό πατήρ Αμ­βρόσιος.
Είχε αγάπη καί υπομονή γιά όλους. Δεν κα­τηγορούσε, ούτε διόρθωνε ποτέ κανέναν, ούτε μοναχό ούτε δόκιμο. Δέν τιμωρούσε, ούτε κατέκρινε κανένα, παρ’ όλο που στό μοναστήρι του υπήρχανε πολλά προβλήματα καί ενοχλητικά γεγονότα, σάν αυτά πού υπάρχουν σέ κάθε σπίτι. Ποτέ, γιά παράδειγμα δεν έπέπληττε κανένα γιά τόν τρόπο πού εργαζόταν.
Ό πατήρ Αμβρόσιος όλα τά άφηνε στον Κύριο. Δέν προσπαθούσε νά αλλάξει κανένα. Αυτό τό έζησα κι εγώ ό ίδιος προσωπικά. Όταν πρωτοήρθα στό μο­ναστήρι, ή πρώτη υπακοή πού έπρεπε νά κάνω, ήταν νά προσέχω τό αμπέλι.
Παρ’ όλο όμως πού τό πρόσε­χα, ήρθανε κάποιοι καί έκλεψαν σταφύλια. Στή συνέ­χεια, άφού απέτυχα νά προσέχω τό αμπέλι μου ανέθε­σαν νά προσέχω τά πρόβατα.
Τό μοναστήρι είχε ένα λιβάδι δίπλα στό ποτάμι Μόραβα καί έκεί μού ανέθεσαν νά οδηγήσω τά πρό­βατα γιά νά βοσκήσουν. Τήν ώρα όμως πού τά πρόσε­χα, επειδή είχα ένα βιβλίο νά διαβάζω, αποκοιμήθη­κα. Ξαφνικά ξύπνησα. Κοιτάω καί τί νά δώ! Τά πρόβατά έγιναν άφαντα. Έφυγαν! Πήγαν στό διπλανό χωράφι καί έφαγαν όλα τά φασόλια!
Ήξερα μετά από αυτό ότι θά έρθει ό χωριάτης, πού είχε μισό μισό τό χωράφι με τό μοναστήρι καί θά παραπονεθεί γι’ αυτό στον ηγούμενο Αμβρόσιο.
Έφτασε λοιπόν ό χωριάτης καί παραπονέθηκε στον ηγούμενο. Έμενα κανένας δέν μου παραπονέθη­κε. Ήρθε μόνο ό άνθρωπος, πού ήταν υπεύθυνος γιά τά οικονομικά καί μου είπε: «Ο ηγούμενος σέ ευλόγη­σε γιά άλλη υπακοή. Σέ στέλνει νά φυλάγεις τίς αγε­λάδες».
Έτσι ανέλαβα νά προσέχω τίς αγελάδες. Καί μέ αυτή όμως τήν υπακοή δέν τά πήγα καλύτερα. Τήν ώ­ρα πού πρόσεχα τίς αγελάδες, επειδή διάβαζα τό προ­σευχητάρι, μιά γριά αγελάδα μου έφυγε.
Πέρασε σέ έ­να χωράφι, πού μόλις είχαν αρχίσει νά φυτρώνουν τά λάχανα. Τά έφαγε, μέ αποτέλεσμα ό ιδιοκτήτης νά έρ­θει αργότερα στό μοναστήρι καί νά παραπονεθεί γιά τόν κατεστραμμένο κήπο.
Έμενα όμως πάλι κανείς δέν μου παραπονέθηκε. Ήρθε μόνο ό άνθρωπος πού φρόντιζε γιά τά οικονο­μικά του μοναστηρίου καί μου είπε: «ο ηγούμενος σέ ευλόγησε μέ άλλη υπακοή. Θά βοηθάς στην κουζίνα καί θά φέρνεις στην εκκλησία θυμιατό.
Έγώ απόρησα πώς δέν ήρθε κανείς νά μου παραπονεθεί. Δέν ήρθε κανείς νά μου πει: «Βρε άνθρωπε, γιατί δέν πρόσεχες τίς αγελάδες; Τί έκανες εκείνη τήν ώρα;»
Άπό τόν πατέρα Αμβρόσιο πάντα ξεχείλιζε μία ξεχωριστή και απίστευτη αγάπη! Αυτήν τήν αγάπη ό πατήρ Αμβρόσιος τήν διδάχτηκε άπό τους γέροντες στό μοναστήρι της Όπτινα. Έκεί διδάχθηκε πώς τό πιό σημαντικό άπό όλα είναι ή αγάπη.
Από το βιβλίο: Πνευματικές Συζητήσεις, του Γέροντος Θαδδαίου Βιτόβνιτσας, εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη 

16 Ιουλίου 2024

Όσιος Σοφρώνιος Σαχάρωφ: "Καταξίωσον, Κύριε, εν τη ημέρα ταύτη αναμαρτήτους φυλαχθήναι ημάς», δηλαδή να μην έχουμε ούτε έναν αμαρτωλό λογισμό .... ".

Κάθε σκέψη, αρνητική ή θετική -ακόμη και όταν είμαστε μόνοι στο κελί μας-, είναι ενέργεια και δύναμη που αντανακλάται στη ζωή όλου του μοναστηριού.
Όταν ο λογισμός είναι θετικός, όταν είναι θερμή η προσευχή του ενός για τον άλλο και του καθενός για όλους και όλων για τον καθένα, τότε ενισχύονται τα τείχη της Μονής.
Αλλά και αντιθέτως, όταν οι λογισμοί μας παίρνουν αρνητική πορεία και αντί να αγαπάμε κατακρίνουμε τον αδελφό μας, τότε προκαλούνται ρωγμές στα τείχη της Μονής και όλα γκρεμίζονται.
Έτσι προσευχόμαστε «Καταξίωσον, Κύριε, εν τη ημέρα ταύτη αναμαρτήτους φυλαχθήναι ημάς», δηλαδή να μην έχουμε ούτε έναν αμαρτωλό λογισμό .... 
Αγωνισθείτε εναντίον κάθε πάθους που υπαγορεύει στον νου αρνητικές κριτικές για τον οποιονδήποτε. Αγωνισθείτε εναντίον αυτού.
Μη δέχεσθε την ιδέα που σας υποβάλλει ο εχθρός, ότι ο αδελφός σας ή η αδελφή σας είναι άδικη απέναντί σας. Μη δέχεσθε την ιδέα αυτή.
Να γνωρίζετε καλά ότι οποιαδήποτε αρνητική σκέψη που έχετε μέσα σας, ακόμη και όταν είστε μόνοι σας στο κελί ή όταν είστε όλοι μαζί με τους άλλους, κάθε αρνητική κριτική προκαλεί μια ρωγμή στον τοίχο του πνευματικού οχυρού μας. Το αναφέραμε και άλλοτε.
Δεν υπάρχουν λογισμοί που περνούν αδιάφορα. Όταν έχετε καλούς λογισμούς, θα συναντάτε το κάθε μέλος της αδελφότητος ως ένα πρόσωπο αγαπητό σε σας, αλλά αν σκέφτεσθε αρνητικά για κάποιον, το πρόσωπό σας, η ψυχική οσμή σας θα μολύνουν την ατμόσφαιρα και όλα θα άλλάξουν.
Όταν είναι η χάρη μαζί μας, δεν βλέπουμε τα λάθη των άλλων, βλέπουμε μόνο τις θλίψεις και την αγάπη των αδελφών μας και δεν έχουμε αυτή τη διάθεση να κρίνουμε αρνητικά.
Οσίου Σωφρονίου Σαχάρωφ,Οικοδομώντας το ναό του Θεού, τόμος Β

26 Ιουνίου 2024

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνόπετρας: " Η θεία λειτουργία είναι ένας αρραβώνας με το Χριστό, ένας γάμος".

 
«Η Θεία Λειτουργία είναι ένας αρραβώνας με το Χριστό, ένας γάμος. Μας βάζει στη Βασιλεία Του. Ύστερα θα βγούμε πάλι, θα πάμε στο σπίτι μας, με τα πάθη μας, με τις αμαρτίες μας, με τις μιζέριες μας. Δεν έχει σημασία. Θα πάμε πάλι στη Λειτουργία, θα αρπάξουμε πάλι το Χριστό, θα μας θεώσει ξανά. Κι έτσι, με συνεχή αγώνα με συνεχή πορεία, μπροστά ο Ιερέας, πίσω εμείς, θα φθάσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών. Πηγαίνουμε στη Λειτουργία  με αυτό τον πόθο; Τότε εξασφαλίσαμε τη Βασιλεία των Ουρανών». 
Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης


Γέροντας Εφραίμ Σκήτης Αγίου Ανδρέα: "Δεν υπάρχει πουθενά σκοτάδι. Εμείς κλείνουμε τα μάτια μας...".

 
Δεν υπάρχει πουθενά σκοτάδι. Εμείς κλείνουμε τα μάτια μας..
 Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα .
Ο Θεός είναι πανταχού παρών. Όπου ο Θεός εκεί είναι και το Άκτιστο Φως του. Ο Άκτιστος φωτισμός του Τριαδικού Θεού μας πληρεί τα πάντα. Δεν υπάρχει επομένως τόπος σκοτεινός. Όλα είναι πάμφωτα με τον Άκτιστο Φωτισμό του Τριαδικού Θεού μας ο Οποίος καθως εκπέμπει Φως εκπέμπει και άπειρη Θεία Αγάπη. Δηλ. μας βομβαρδίζει ο Θεός με άπειρους τόνους Θείας Αγάπης. Και αλίμονο σε όποιον δεν δέχεται αυτήν την Αγάπη. Διότι θα την βιώσει ως άπειρη κόλαση, ως άπειρο μίσος και άπειρο σκότος στην άλλη ζωή.
Με αυτήν τη διδαχή τακτοποιούνται όλοι οι λογισμοί των συγχρόνων ανθρώπων που λένε, εφόσον ο Θεός είναι άπειρη αγάπη πως είναι δυνατόν να δέχεται να μας κολάζει αιωνίως με τόσες κολάσεις; Ο Θεός ούτε κολάζει, ούτε εποίησε κόλαση ως δημιουργία. Ο Θεός από αγάπη εποίησε τα πάντα και ό,τι εποίησε είναι όλα φως και αγάπη. Σκότος και τιμωρία δεν εποίησε ο Θεός.Εμείς δημιουργησαμε με την αμαρτία τον θάνατο, το σκότος και την κόλαση. Επομένως δεν μας κολάζει ο Θεός αλλά αυτοκολαζόμαστε μόνοι μας.
Συγκεκριμένα είναι όπως ο ήλιος που λάμπει πάμφωτα και υπάρχουν μάτια ανθρώπων που εθελοτυφλούν και δεν θέλουν να δουν το φως του ηλίου και μάλιστα αιωνίως. Αυτός ο αιώνιος εθελοτυφλισμός, να παραμείνει κάποιος στο σκοτάδι ενώ μπορεί να δει, είναι καθαρά προαίρεση και αυτεξούσιο κάθε ανθρώπου, το οποίο ο Θεός σέβεται και δεν επεμβαίνει. Και κάνει ο άνθρωπος τη ζωή του και τις αμαρτίες του και δεν τον εμποδίζει ο Θεός αλλά αν δεν μετανοήσει ακολουθεί η δικαιοσύνη Του οπότε δεν μπορεί να κατηγορήσει τον Θεό, για την κόλαση που θα βιώνει στη άλλη ζωή...
+Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα

15 Ιουνίου 2024

Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως: " Στη σωτηρία του ανθρώπου συνεργούν συγχρόνως και η Χάρη του Θεού και η θέληση του ανθρώπου ".

Στη σωτηρία του ανθρώπου συνεργούν συγχρόνως και η Χάρη του Θεού και η θέληση του ανθρώπου (Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως)
«Ουδείς επιγινώσκει τον Υιόν, ει μη ο πατήρ, ουδέ τον πατέρα τις επιγινώσκει ει μη ο Υιός, και ω εάν βούληται ο Υιός αποκαλύψαι»
(Μτ. ια΄ 27)
Παρά το γεγονός ότι η θεία φιλανθρωπία είναι άπειρη, και πλούσια η Χάρη του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου, εντούτοις η σωτηρία είναι αδύνατη χωρίς τη συγκατάθεση και τη συνεργασία του ανθρώπου.

Πρώτος αυτός οφείλει να συναισθανθεί ότι αμάρτησε· να μεταμεληθεί, να επιθυμήσει και να επιζητήσει τη σωτηρία του και έτσι η Χάρη να τον επιβραβεύσει με αυτήν.
Διότι η συναίσθηση και η μεταμέλεια, ο πόθος της σωτηρίας και η αναζήτησή της, είναι ένδειξη της επιστροφής προς τον Θεό, είναι σημείο αποστροφής της αμαρτίας και διάθεση ασκήσεως στην αρετή, είναι κατά κάποιο τρόπο επίκληση της θείας ευσπλαχνίας, η οποία βιάζεται να ελεήσει τον παραπλανημένο.
Ώστε για να μας σώσει η Χάρη, πρέπει να θέλουμε να σωθούμε. Γι’ αυτή την αλήθεια δίνουν μαρτυρία οι θείοι Πατέρες της Εκκλησίας.
Ο θείος Χρυσόστομος λέει:
«η Χάρη, παρότι είναι Χάρη, σώζει μόνο αυτούς που το θέλουν».
Επίσης και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος βεβαιώνει:
«το να σωθούμε προϋποθέτει και τη δική μας συμμετοχή και του Θεού»·
και ο Ιουστίνος προσθέτει: «Αν και ο Θεός έπλασε μόνος τον άνθρωπο, δεν σώζει τον άνθρωπο δίχως τη συγκατάθεσή του».
Πλανώνται αυτοί που πιστεύουν ότι ο άνθρωπος μπορεί να σωθεί μόνο με τη Χάρη του Θεού ή μόνο με τη δική του θέληση, δίχως τη θεία Χάρη.
Γιατί η μεν Χάρη, όπως επισημάναμε, δεν σώζει παρά μόνο όσους μετανόησαν και επέστρεψαν στον Κύριο, ενώ η θέληση χωρίς τη Χάρη είναι ανεπαρκής για τη σωτηρία, γιατί ο άνθρωπος αδυνατεί από μόνος του να δικαιώσει τον εαυτό του απέναντι στον Θεό.
Ωστόσο, η αδυναμία του έχει διαπιστωθεί ήδη στα πολλά χρόνια της υποδουλώσεώς του στην αμαρτία και την τυραννία του διαβόλου, χρόνια κατά τα οποία παρέμενε εκεί δουλεύοντας χωρίς τη θέλησή του και στενάζοντας και από αυτή την κατάσταση δεν μπόρεσε να τον ελευθερώσει ούτε η εξέλιξή του ούτε η σοφία του ούτε τίποτα άλλο.
Για τη δύναμη της ανθρώπινης θελήσεως ως μόνης ικανής για τη σωτηρία, πρώτος εγνωμάτευσε ο Πελάγιος, κατά τις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα, και οι Πελαγιανοί, που τον ακολούθησαν. Για τη δύναμη της θείας Χάριτος ως της μόνης που σώζει τον άνθρωπο αποφάνθηκαν καταπολεμώντας τον Πελάγιο δύο σπουδαίοι Πατέρες της Δυτικής Εκκλησίας, ο ιερός Αυγουστίνος και ο Ιερώνυμος, ζητώντας την αποκήρυξη της εσφαλμένης διδασκαλίας του Πελαγίου.
Ωστόσο, σύνολη η Εκκλησία, αφού βάδισε τη μέση οδό, κήρυξε και τις δύο πλευρές λανθασμένες και δογμάτισε ότι «η σωτηρία του ανθρώπου κατορθώνεται με τη θεία Χάρη και με τη θέληση και τη συνεργασία του ιδίου».
Η γνώμη της Εκκλησίας είναι η μόνη ορθή και σύμφωνη με τις Άγιες Γραφές. Από αυτές τις Άγιες Γραφές παρουσιάζεται ότι απαιτούνται και τα δύο, και η Χάρη και η συγκατάθεση του ανθρώπου, για τη σωτηρία του.
Από τα ίδια τα λόγια του Σωτήρα θεωρείται δεδομένη η ανάγκη συνυπάρξεως και των δύο.
Ο Κύριος ερχόμενος για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους, δεν τους έσωζε όλους, παρόλο που ήθελε να σωθούν όλοι και να έλθουν στην επίγνωση της αλήθειας, αλλά μόνο αυτούς που τον ακολουθούσαν· γι’ αυτό όταν κήρυττε τους έλεγε: «όποιος θέλει να με ακολουθήσει, πρέπει να απαρνηθεί τον εαυτό του» για τη σωτηρία απαιτούσε αυταπάρνηση, η οποία είναι αδύνατον να συμβεί δίχως τη συγκατάθεση και την ατομική θέληση.
Επίσης, κηρύττει σ’ αυτούς που αποδέχονται τη σωτηρία ως προερχόμενη από την εκτέλεση των έργων του νόμου, δηλαδή από την ανθρώπινη θέληση και μόνο, λέγοντας: «Εγώ είμαι η θύρα· από μένα εάν κάποιος εισέλθει θα σωθεί» (Ιωάν. ι’ 9) και «χωρίς εμένα δεν μπορείτε τίποτα να κάνετε» (Ιωάν. ιε΄ 5), από τα οποία φανερώνεται η ανάγκη της συνυπάρξεως αμφοτέρων.
Στη σωτηρία λοιπόν του ανθρώπου συνεργούν συγχρόνως και η Χάρη του Θεού και η θέληση του ανθρώπου.
Η μεν Χάρη του Θεού προσκαλεί, διαφωτίζει τον νου και την καρδιά, η δε θέληση συνεργεί στη διάνοιξη των οφθαλμών και την κάθαρση της καρδιάς. Η σωτηρία λοιπόν ξεκινάει από τη Χάρη, μορφοποιείται από τη θέληση και τελειοποιείται από τη Χάρη η οποία τη στεφανώνει.
Η παραβολή του Σπορέα είναι πρόσφορο παράδειγμα. Ο σπορέας έσπειρε, η αγαθή γη δέχθηκε, ο δε Θεός αύξησε και ευλόγησε. Ώστε είναι ανάγκη να θέλουμε να σωθούμε, για να σωθούμε από τη Χάρη του Θεού.
[Απόσπασμα (Ομιλία Ζ’) από το βιβλίο του Αγίου Νεκταρίου, «Περί επιμελείας ψυχής», των εκδόσεων Άθως. Απόδοση στα Νέα Ελληνικά Ευανθία Χατζή, επιμέλεια κειμένου, επίμετρο Γιώργος Μπάρλας]
(Πηγή ψηφ. κειμένου: pemptousia.gr, Επιμέλεια: Στέλιος Κούκος)

08 Ιουνίου 2024

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: " Πρέπει να έχουμε καλούς λογισμούς!".

 
Πρέπει να έχουμε καλούς λογισμούς. Αν δεν έχουμε, τότε και ο Μέγας Αντώνιος να είναι γέροντάς μας και να κάνει συνέχεια θαύματα, δεν θα μπορέσει σε τίποτα να μας βοηθήσει.
Ήταν ένας άνθρωπος σε μια πόλη και έλεγε ότι συνεχώς άκουγε στο ένα του αυτί να κελαηδά κάποιο πουλί.
Το έλεγε λοιπόν σε όλους τους δικούς του μέσα στο σπίτι και μάλιστα παραπονιόταν ότι από τις φωνές του πουλιού δεν μπορούσε να ησυχάσει.
 Επειδή όμως οι άλλοι, μη βλέποντας τίποτα, δεν τον πίστευαν, αυτός προσπαθούσε να τους πείσει ότι υπάρχει στο αυτί του κάποιο πουλί και ότι ο ίδιος το ακούει. Τότε, μετά από πολλά, οι συγγενείς του είπαν το γεγονός αυτό σε ένα γιατρό γνωστό τους.
 Εκείνος τους συνέστησε να αγοράσουν ένα μικρό πουλί, από αυτά που έχουν στα κλουβιά και τα πουλούν στην αγορά και μετά να του κάνουν ένα τηλεφώνημα, για να πάει να δει τον ασθενή.
Αφού, λοιπόν, αγόρασαν ένα πουλί, φώναξαν το γιατρό να έρθει. Του έδωσαν πρώτα το πουλί και έπειτα είπαν στον ασθενή ότι έρχεται ο γιατρός, για να τον εξετάσει, να δει τι είναι αυτό το κελαήδημα που ακούει.
Πήγε τότε ο γιατρός, ο οποίος με τρόπο βαστούσε το πουλί και τον ρώτησε τι έχει. Αφού εκείνος του είπε για το κελάηδημα που άκουγε, τον ρώτησε ο γιατρός από ποιο αυτί το ακούει. Του έδειξε ο άνθρωπος το αυτί και ο γιατρός του είπε:
-Για να δούμε!
Και πιάνοντας το αυτί κοίταξε μέσα λέγοντας:
-Εμ, βέβαια, ευλογημένε, είναι σκαλωμένο εδώ στο αυτί σου ένα πολύ μικρό πουλί, για αυτό παιδεύεσαι! Κάθισε δύο λεπτά για να το βγάλω!
Έκανε δήθεν προσπάθεια, για να βγάλει το γαντζωμένο στο αυτί του πουλί και προσποιούμενος ότι το έβγαλε, του το έδειξε και του είπε:
-Να το!Τώρα ακούς τίποτα;
Κι εκείνος χαρούμενα απάντησε:
-Όχι, τώρα σταμάτησε. Ευτυχώς που ήρθες, γιατρέ, διότι είχα αυτό το βάσανο στο αυτί μου και είχα και όλους αυτούς εδώ, που δεν με πίστευαν και με κορόϊδευαν!

 (ιερομονάχου Χριστοδούλου Αγιορείτου, Ο Γέρων Παΐσιος, Άγιον Όρος, 1994)

31 Μαΐου 2024

+ Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνόπετρας: "Όποιος αποφασίζει να προσεύχεται, είναι ανθεκτικότατος στις δυσχέρειες και στις περιπέτειες της ζωής".

 
"..Όποιος αποφασίζει να προσεύχεται, είναι ανθεκτικότατος στις δυσχέρειες και στις περιπέτειες της ζωής.
Είναι δηλαδή ο άνθρωπος ο οποίος ξέρει να κάθεται άνετα όπου βρεθεί.
Θα βρεθεί σε φτώχεια; Σε πλούτο; Ανάμεσα σε καλους; Σε κακούς; Σε ανθρώπους που τον αγαπάνε; Που δεν τον αγαπάνε; Που τον θέλουν; Που δεν τον θέλουν; Που τον μισούν; Που τον συκοφαντούν; Του είναι αδιάφορο...
Αυτός ξέρει να προσαρμόζεται θαυμάσια και να ζει χαρούμενος.
Και όσο περισσότερο προσεύχεται,τόσο περισσότερο είναι ανθεκτικός και δεν αισθάνεται καν τις δυσκολίες τις οποίες περνάει.."
Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

29 Μαΐου 2024

Άγιος Ευμένιος Σαριδάκης: " Η ταπείνωσις είναι η πύλη του ουρανού!".

 Αλλά και αν ως άνθρωποι παρεκλίνουμε λίγο έχουμε φιλάνθρωπο Δεσπότη, που θέλει πάντας σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν, και αμέσως μας δίνει χείρα βοηθείας. 
Ότι ώρα τον φωνάξουμε αμέσως έρχεται εις βοήθεια μας. 
Εμείς όμως πρέπει να επιδιώξομε όσα μας είναι δυνατόν, την αγίαν ταπείνωσιν, διότι η ταπείνωσις είναι η πύλη του ουρανού. 
Τον αληθινά ταπεινόν δεν τον αφήνει ποτέ ο Θεός να πέσει. Ο αληθινά ταπεινός στην πραγματικότητα βλέπει όλους τους ανθρώπους αγίους εις τον ουρανόν κύκλο του θρόνου του Θεού και μόνον τον εαυτόν του έχει κάτω από όλα τα κτίσματα της γης αμαρτωλότερον και τελευταίον.
Άγιος Ευμένιος Σαριδάκης.

26 Μαΐου 2024

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: .. και αν έρχεται ο πειρασμός (λέει ο άγιος Μακάριος) να λέμε: "Κύριε βοήθησέ με.." .

...Όταν επιμένουμε στον Θεό να μας δώσει κάτι αλλά ο Θεός δεν το θέλει και εμείς επιμένουμε, τότε μας το δίνει ο Θεός! Φοβερό!!!! Κάτα  παραχώρηση.. που αυτό που θα μας δώσει θα γίνει η τιμωρία μας ή δεν ξέρω....
...Δεν ξέρουμε ποια είναι η σωστή λύση στα προβλήματα μας.. να το κάνουμε ή να μην το κάνουμε; Να πάμε ή να μην πάμε;.. Λέμε: "Κύριε δεν ξέρω εγώ, δεν ξέρω τι θα σε δοξάσει και τι είναι το πραγματικό μου συμφέρον.. γι' αυτό σε παρακαλώ δώσε εκείνο το οποίο εσύ κρύβεις!.."
. .. και αν έρχεται ο πειρασμός (λέει ο άγιος Μακάριος) να λέμε: "Κύριε βοήθησέ με.." 
...Να έχουμε τα μάτια μας και την καρδιά μας στραμμένα προς τον Θεό γιατί εμείς δεν γνωρίζουμε αγαπητοί μου το βάθος μιας παγίδας, μίας συκοφαντίας.. ο Θεός γνωρίζει! Και όταν τον παρακαλούμε διασκορπίζει βουλές πονηρών ανθρώπων...
..σε ώρα πειρασμού να λέμε τον 123 ψαλμό!
π.Αθανάσιος Μυτιληναίος

25 Μαΐου 2024

Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα:"Να θυμάσαι πως κάθε εμπόδιο είναι νουθεσία από τον Θεό" .

" Να θυμάσαι πως κάθε εμπόδιο είναι νουθεσία από τον Θεό" (Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα)

Έχεις ποτέ σκεφτεί ότι όλα που αφορούν εσένα, αφορούν και Εμένα; Διότι αυτά που αφορούν εσένα αφορούν την κόρη του οφθαλμού Μου; Είσαι πολύτιμη στα μάτια Μου και σε έχω αγαπήσει, γι’ αυτό είναι ιδιαίτερη χαρά για Μένα το να σε εκπαιδεύσω. Όταν οι πειρασμοί έρχονται επάνω σου και ο πολέμιος, σαν το ποτάμι, θέλω να ξέρεις ότι, Από Μένα ήταν αυτό.
Θέλω να ξέρεις ότι η αδυναμία σου έχει ανάγκη από τη δύναμη Μου, και η ασφάλειά σου βρίσκεται στο να Με αφήσεις να σε προστατεύω. Θέλω να ξέρεις ότι, όταν βρίσκεσαι σε δύσκολες συνθήκες, μεταξύ των ανθρώπων που δεν σε καταλαβαίνουν, δεν λογαριάζουν αυτά που σου είναι ευάρεστα, και σε απομακρύνουν Από Μένα ήταν αυτό. Είμαι ο Θεός σου, οι περιστάσεις τις ζωής είναι στα χέρια μου, δεν βρέθηκες τυχαία στη θέση σου, είναι ακριβώς η θέση που σου έχω ορίσει. Δε Με παρακαλούσες να σου μάθω την ταπείνωση;
Και να, σε έβαλα σ’ αυτό ακριβώς το περιβάλλον, στο σχολείο όπου διδάσκουν αυτό το μάθημα. Το περιβάλλον σου, και αυτοί που ζουν γύρω σου, μόνο εκτελούν το θέλημά Μου. Έχεις οικονομικές δυσκολίες και μόλις τα βγάζεις πέρα, να ξέρεις ότι, Από Μένα ήταν αυτό.
Θέλω να ξέρεις ότι Εγώ διαθέτω τα χρήματά σου και να καταφεύγεις σε μένα, και να γνωρίζεις ότι εξαρτάσαι από Μένα. Θέλω να ξέρεις ότι τα αποθέματά Μου είναι ανεξάντλητα, και να βεβαιωθείς ότι είμαι πιστός στις υποσχέσεις Μου. Να μη συμβεί ποτέ να σου πουν την ανάγκη σου «Μην πιστεύεις στον Κύριο και Θεό σου»! 
Έχεις περάσει ποτέ νύχτα μέσα στη θλίψη; Είσαι χωρισμένος από τους συγγενείς σου, τους ανθρώπους που αγαπάς; Σου το επέτρεψα για να στραφείς σε Μένα, και σε Μένα να βρεις την αιώνια παρηγοριά και ανακούφιση. Σε ξεγέλασε ο φίλος σου ή κάποιος που του είχες ανοίξει την καρδιά σου, Από Μένα ήταν αυτό. Εγώ επέτρεψα να σε αγγίξει αυτή η απογοήτευση, για να μάθεις ότι ο καλύτερος φίλος σου είναι ο Κύριος. Θέλω να τα φέρνεις όλα σε Μένα και όλα να Μου τα λες. Σε συκοφάντησε κάποιος, να το αφήσεις σ’ εμένα, σε Μένα να προσκολληθείς, σε Μένα η καταφυγή σου, για να κρυφτείς από την αντιλογία εθνών. Θα κάνω την δικαιοσύνη σου να λάμψει σαν το φως και την ζωή σου σαν μέρα μεσημέρι. Καταστράφηκαν τα σχέδιά σου, λύγισε η ψυχή σου και είναι εξαντλημένη, Από Μένα ήταν αυτό.
Έκανες σχέδια και είχες δικούς σου σκοπούς; Μου τα έφερες να τα ευλογήσω. Αλλά Εγώ θέλω να αφήσεις σε Μένα, να κατευθύνω και να χειραγωγώ τις περιστάσεις της ζωής σου, διότι είσαι το ορφανό, και όχι ο πρωταγωνιστής. Σε βρήκαν απροσδόκητες αποτυχίες, και η απελπισία κατέλαβε την καρδιά σου, να ξέρεις, από Μένα ήταν αυτό. Διότι μ’ αυτή την κούραση και το άγχος δοκιμάζω πόσο ισχυρή είναι η πίστη σου στις υποσχέσεις Μου και την παρρησία σου στη προσευχή για τους συγγενείς σου.
Δεν ήσουν εσύ που εμπιστεύτηκες τις φροντίδες γι’ αυτούς στην προνοητική αγάπη Μου; Δεν είσαι συ που και τώρα τους αφήνεις στην προστασία της Πανάγνου Μητέρας Μου; Σε βρήκε σοβαρή ασθένεια, που μπορεί να γιατρευτεί ή είναι αθεράπευτη και σε κάρφωσε στο κρεβάτι σου, Από Μένα ήταν αυτό. Επειδή θέλω να Με γνωρίσεις πιο βαθιά, μέσω της σωματικής ασθένειας και να μην γογγύζεις γι’ αυτή την δοκιμασία που σου στέλνεται και να μην προσπαθείς να καταλάβεις τα σχέδιά Μου, της σωτηρίας της ψυχής των ανθρώπων με διάφορους τρόπους, αλλά αγόγγυστα και ταπεινά να σκύψεις το κεφάλι σου μπροστά στην αγαθότητά Μου. Ονειρευόσουν να κάνεις κάτι ξεχωριστό και ιδιαίτερο για Μένα και αντί να το κάνεις έπεσες στο κρεβάτι του πόνου Από Μένα ήταν αυτό.
Διότι τότε θα ήσουν βυθισμένος στα δικά σου έργα, και Εγώ δεν θα μπορούσα να προσελκύσω τις σκέψεις σου σε Μένα, αλλά Εγώ θέλω να διδάσκω τις βαθύτατες σκέψεις και τα μαθήματά Μου, για να Με υπηρετείς. Θέλω να σε μάθω να συναισθάνεσαι πως είσαι τίποτα χωρίς Εμένα. Μερικοί από τους καλύτερους υιούς Μου είναι αυτοί, οι οποίοι είναι αποκομμένοι από την δραστική ζωή, για να μάθουν να χειρίζονται το όπλο της αδιάλειπτης προσευχής. Κλήθηκες απροσδόκητα να αναλάβεις μία δύσκολη και υπεύθυνη θέση, στηριγμένη σε Μένα. Σου εμπιστεύομαι τις δυσκολίες αυτές, και γι’ αυτό θα σε ευλογήσει Κύριος ο Θεός σου σ’ όλα τα έργα σου, σ’ όλους τους δρόμους σου, σ’ όλα, Καθοδηγητής και Δάσκαλός σου θα είναι ο Κύριός σου. Την ημέρα αυτή, στα χέρια σου, τέκνο Μου έδωσα αυτό το δοχείο με το θείο μύρο, να το χρησιμοποιείς ελεύθερα. Να θυμάσαι πάντοτε ότι κάθε δυσκολία που θα συναντήσεις, κάθε προκλητική λέξη, κάθε διαβολή και κατάκριση, κάθε εμπόδιο στα έργα σου, που θα μπορούσε να προκαλέσει αγανάκτηση και απογοήτευση, κάθε
φανέρωση της αδυναμίας και της ανικανότητας σου, θα χρίεται μ’ αυτό το έλαιο. Από Μένα ήταν αυτό.
Να θυμάσαι πως κάθε εμπόδιο είναι νουθεσία από τον Θεό, και γι’ αυτό να βάλεις στην καρδιά σου αυτόν τον λόγο, που σου έχω αποκαλύψει την ημέρα αυτή. Από Μένα ήταν αυτό. Να ξέρεις και να θυμάσαι – πάντα, όπου και να είσαι, ότι οποιοδήποτε κεντρί, θα αμβλυνθεί μόλις θα μάθεις σε όλα να βλέπεις Εμένα. Όλα σου στάλθηκαν από Μένα, για την τελείωση της ψυχής σου, Όλα αυτά ήταν από μένα “
 
(Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα. Εκδόσεις “ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ”. )

«…θα έλθει καιρός που όχι οι διωγμοί αλλά τα χρήματα και τα αγαθά αυτού του κόσμου θα απομακρύνουν τους ανθρώπους από τον Θεό. Και θα χαθούν ψυχές πολύ περισσότερες από ότι τον καιρό των διωγμών. Από την μία θα χρυσώνουν τους τρούλους και θα βάζουν επάνω τους τούς σταυρούς και από την άλλη παντού θα βασιλεύει κακία και ψεύδος. Η αληθινή Εκκλησία πάντα θα διώκεται. Αυτοί που θέλουν να σωθούν, θα σώζονται με τις ασθένειες και τις θλίψεις. Ο τρόπος που θα γίνονται οι διωγμοί θα είναι πολύ πονηρός και θα είναι πολύ δύσκολο κανείς να προβλέψει τους διωγμούς. Φοβερός θα είναι αυτός ο καιρός, λυπάμαι αυτούς που θα ζούνε τότε»
«…θα έλθει εποχή που η διαφθορά και η ακολασία μεταξύ των νέων θα φτάσει σε έσχατο σημείο. Παρθένοι νέοι σχεδόν δεν θα υπάρχουν. Θα βλέπουν την ατιμωρησία τους και θα νομίζουν ότι όλα τους είναι επιτρεπτά για να ικανοποιούν τις επιθυμίες τους… Θα τους καλέσει, όμως, ο Θεός και θα καταλάβουν ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουν μια τέτοια ζωή και με διάφορους τρόπους θα οδηγηθούν στον Θεό. Σε πολλούς θα υπάρχει τάση προς την ασκητική ζωή. Αυτοί που παλιά ήταν αμαρτωλοί και οινοπότες θα γεμίσουν τις εκκλησίες και θα αισθανθούν μεγάλη δίψα για την πνευματική ζωή. Πολλοί θα γίνουν μοναχοί. Θ’ ανοίξουν τα μοναστήρια και οι εκκλησίες θα είναι γεμάτες πιστούς. Το ότι σήμερα αμαρτάνουν πολύ, θα τους οδηγήσει σε πιο βαθιά μετάνοια»
(Άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα. Εκδόσεις «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»)
(Πηγή: orp.gr)



24 Μαΐου 2024

Όσιος Αρσένιος Μπόκα: "Εφτά λόγοι για τους οποίους υπάρχει έχθρα στο σπίτι".

Εφτά λόγοι για τους οποίους υπάρχει έχθρα στο σπίτι:
Η έχθρα στό σπίτι προέρχεται άπό τήν άμαρτία.
Όλα έχουν τήν προέλευσή τους άπό τήν άμαρτία. 
Όπωσδήποτε για αυτούς τους λόγους έρχεται η έχθρα στό σπίτι:
α. Έάν ό γάμος άρχισε μέ προγαμιαίες σχέσεις καί δέν άκολούθησε μετάνοια.
β. Έάν οί σύζυγοι ζουν χωρίς εκκλησιαστικό γάμο.
Αύτή είναι η πρώτη άμαρτία τήν όποία πληρώνουν όλοι με την αμοιβαία έχθρα. Γι αυτό όλοι πρέπει νά γίνουν φρόνιμοι καί νά συνδεθούν έκκλησιαστικά μέ τήν ευλογία του γάμου.
γ. Έάν υπάρχουν άνεξομολόγητες πορνικές πράξεις πού έγιναν πρίν ή καί μετά τόν γάμο. Ετσι, εισήλθαν σ’ ένα νέο σπίτι μέ τήν δαιμονική σφραγίδα τής άμαρτίας στό σώμα τους καί στήν ψυχή τους.
δ. Έάν ό γάμος έγινε γιά τήν προίκα. Ό γάμος αύτός δέν είναι τού Θεού και η συμβίωσις δέν θά είναι ειρηνική. 
ε. Έάν ύπάρχη μεγάλη διαφορά ήλικίας.
Υπάρχουν γονείς πού ύπανδρεύουν τά κορίτσια τους στήν ήλικία τών 14-16 έτών, μετά στά 18-19 οί κόρες τους είναι ζωντοχήρες καί μάλιστα μέ παιδιά. 
Τί ημπορεί νά κάνη μία νεαρή κόρη μπροστά σ’ ένα εύρωστο άνδρα, ό όποιος θά τήν ύποτάξη τελείως καί δέν θά τήν σέβεται;
Η μεγάλη διαφορά ήλικίας είναι άμαρτία ένώπιον του Θεού.
Καί έξ αιτίας αύτού του λόγου τό σπίτι δέν κρατιέται, άλλά διαλύεται, καί σ’ αύτές τίς περιπτώσεις οί γονείς νά άναγνωρίζουν καί νά ομολογούν τή δική τους ευθύνη.
στ. Άπό τήν άδιαφορία πού έχουν οί σύζυγοι γιά τήν έξομολόγηση,
τήν Θεία Κοινωνία καί τήν όλη τάξη τής Εκκλησίας, πού είναι έντολές του Θεού.
Έάν δέν έφαρμόζουν αύτές τίς έντολές, έφαρμόζουν τίς έντολές του διαβόλου καί δέν ημπορούν πλέον νά ζουν μέ ειρήνη καί ήσυχία.
ζ. Έξ αιτίας τής καταργήσεως τής νηστείας. Αύτοί πού γεμίζουν άπό οργή είναι ήδη γεμάτοι άπό χολή,
ή όποία πολλαπλασιάζεται στό σώμα του άνθρώπου, όταν τρώγη πολύ κρέας καί δέν νηστεύη.
Ετσι, καί γιά ένα άσήμαντο λόγο, έπειδή, έπί παραδείγματι, τό τάδε πράγμα δέν εΐναι στήν θέσι του, σηκώνει τη φωνή ό ένας και τό ξύλο πολλές φορές καί τό φέρνει στό κεφάλι του άλλου.
Βιβλίο: «ΒΙΟΣ, ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ: 
ΤΟΥ ΡΟΥΜΑΝΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΜΠΟΚΑ»

23 Μαΐου 2024

Άγιος Νεκτάριος: "Τίποτε δεν είναι μεγαλύτερο απ' την καθαρή καρδιά, γιατί μια τέτοια καρδιά γίνεται θρόνος του Θεού".

Τίποτε δεν είναι μεγαλύτερο απ' την καθαρή καρδιά, γιατί μια τέτοια καρδιά γίνεται θρόνος του Θεού.
Και τι είναι ενδοξότερο από το θρόνο του Θεού; Ασφαλώς τίποτε. Λέει ο Θεός γι' αυτούς που έχουν καθαρή καρδιά:
«Ενοικήσω εν αυτοίς και εμπεριπατήσω, και έσομαι αυτών Θεός, και αυτοί έσονταί μοι λαός» (Β' Κορ. 6,16).
 Ποιοι λοιπόν είναι ευτυχέστεροι απ' αυτούς τους ανθρώπους; Και από ποιο αγαθό μπορεί να μείνουν στερημένοι; Δεν βρίσκονται όλα τ' αγαθά και τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος στις μακάριες ψυχές τους;
Τι περισσότερο χρειάζονται; Τίποτε, στ' αλήθεια, τίποτε! Γιατί έχουν στην καρδιά τους το μεγαλύτερο αγαθό: τον ίδιο το Θεό! 
Πόσο πλανιούνται οι άνθρωποι που αναζητούν την ευτυχία μακριά από τον εαυτό τους, στις ξένες χώρες και τα ταξίδια, στον πλούτο και στη δόξα, στις μεγάλες περιουσίες και στις απολαύσεις, στις ηδονές και σ' όλες τις χλιδές και ματαιότητες που κατάληξή τους έχουν την πίκρα! Η ανέγερση του πύργου της ευτυχίας έξω από την καρδιά μας, μοιάζει με οικοδομή που χτίζε¬ται σε έδαφος που σαλεύεται από συνεχείς σεισμούς. Σύντομα ένα τέτοιο οικοδόμημα θα σωριαστεί στη γη...
Αδελφοί μου! Η ευτυχία βρίσκεται μέσα στον ίδιο σας τον εαυτό, και μακάριος είναι ο άνθρωπος που το κατάλαβε αυτό. Εξετάστε την καρδιά σας και δείτε την πνευματική της κατάσταση. Μήπως έχασε την παρρησία της προς το Θεό; Μήπως η συνείδηση διαμαρτύρεται για παράβαση των εντολών Του; Μήπως σας κατηγορεί για αδικίες, για ψέματα, για παραμέληση των καθηκόντων προς το Θεό και τον πλησίον;
Ερευνήστε μήπως κακίες και πάθη γέμισαν την καρδιά σας, μήπως γλίστρησε αυτή σε δρόμους στραβούς και δύσβατους...
Άγιος Νεκτάριος.

Και σε τρείς ημέρες δέχεται ο Θεός τον μετανοούντα.

  Κάποιοι αδελφοί ρώτησαν τον αββά Σισώη:" Αν πέσει ένας αδελφός σε αμαρτία, δεν χρειάζεται να μετανοήσει ένα χρόνο;". Και ο αββάς...